“101 tregime për të arritur kulminacionin e mirësisë” nga Muhammed Emin Xhundi është një përmbledhje tregimesh edukative me karakter moral dhe shpirtëror, që synon të udhëzojë lexuesin drejt përmirësimit të sjelljes dhe forcimit të virtyteve islame.

Libri paraqet një seri rrëfimesh të shkurtra, të thjeshta dhe domethënëse, të cilat trajtojnë vlera si sinqeriteti, durimi, mëshira, bujaria dhe devotshmëria. Përmes shembujve praktikë dhe situatave jetësore, autori synon ta afrojë lexuesin me konceptin e “ihsanit” (kulminacionit të mirësisë) në jetën e përditshme.

Kjo vepër është e përshtatshme për lexues të të gjitha moshave, duke shërbyer si një udhëzues i lehtë për edukim moral dhe përforcim të karakterit të mirë në dritën e mësimeve islame.

Këta janë kapituj të shkurtër që trajtojnë moralin e lartë dhe veprat që bien ndesh me të, të përmbledhura nga Abdul-Malik Ramadani. Përmes tyre synohet përkujtimi i besimtarëve dhe udhëzimi i tyre drejt vlerave të imanit, me shpresë që Allahu t’i bëjë të dobishme për lexuesin.

Në këtë vepër janë paraqitur parime themelore dhe përmbledhëse të moralit islam, pa hyrë në detaje dhe degëzime, përveç disa shembujve që shërbejnë për reflektim dhe meditim. Qëllimi i librit është që lexuesi të ndalet dhe të mendojë mbi moralin e lartë islam, ashtu siç është jetuar nga brezat e parë të Islamit. 

“Orientuesi i Shpirtit drejt Pendimit të Sinqertë” nga Selim el-Hilali është një vepër që trajton temën e pendimit (teubes) si një nga shtyllat kryesore të kthimit të njeriut tek Allahu dhe përmirësimit të jetës së tij shpirtërore. Libri fokusohet në rëndësinë e pendimit të sinqertë, kushtet e tij dhe mënyrat praktike për ta realizuar atë në jetën e përditshme.

Autori shpjegon se pendimi nuk është vetëm një veprim i momentit, por një proces i vazhdueshëm i vetëpastrimit, largimit nga mëkatet dhe kthimit të sinqertë tek Allahu me zemër të përulur dhe me vendosmëri për ndryshim. Përmes argumenteve nga Kurani dhe Suneti, vepra udhëzon lexuesin drejt kuptimit të mëshirës së Allahut dhe dyerve të hapura të faljes.

Ky libër shërben si një udhërrëfyes shpirtëror për këdo që dëshiron të forcojë lidhjen me Allahun, të pastrojë zemrën dhe të fillojë një jetë të re të bazuar në sinqeritet, pendim dhe devotshmëri.

“Pengesat në rrugë” nga Abdulmelik el-Kasim është një vepër që trajton rrugëtimin shpirtëror të njeriut drejt Botës Tjetër dhe vështirësitë që ai has gjatë kësaj rruge. Libri e paraqet jetën si një udhëtim të gjatë dhe të mbushur me sprova, ku besimtari përballet me pengesa të ndryshme që mund ta largojnë nga adhurimi i sinqertë dhe përkushtimi ndaj Allahut.

Autori përmend se këto pengesa mund të shfaqen në forma të ndryshme, si neglizhimi i adhurimeve, përfshirja në gjëra të papëlqyera, mëkatet apo humbja e kohës, por gjithmonë thekson se dera e pendimit mbetet e hapur për ata që kthehen me sinqeritet tek Allahu. Gabimet nuk janë fundi i rrugës, por mund të jenë edhe fillimi i një kthimi të vërtetë shpirtëror.

Në thelb, libri synon të ndërgjegjësojë lexuesin për realitetin e kësaj rruge dhe ta nxisë atë drejt durimit, pendimit dhe qëndrueshmërisë, me shpresën e arritjes së shpërblimit në Xhenet.

“Mashtrimet e shejtanit” nga Omer Eshkar është një vepër që trajton mënyrat dhe strategjitë me të cilat shejtani përpiqet ta devijojë njeriun nga rruga e drejtë dhe ta largojë atë nga adhurimi i sinqertë ndaj Allahut. Libri synon të ndërgjegjësojë lexuesin për këto kurthe të padukshme shpirtërore dhe të ofrojë udhëzime për t’u mbrojtur prej tyre.

Autori shpjegon se shejtani i afrohet njeriut përmes dobësive të tij, si neglizhenca në adhurim, mëkatet e vogla që nënvlerësohen dhe largimi gradual nga përkujtimi i Allahut. Përmes argumenteve nga Kurani dhe Suneti, vepra tregon se si besimtari mund t’i njohë këto mashtrime dhe t’i kundërshtojë me iman, dije dhe përkushtim.

Ky libër shërben si një udhëzues praktik për forcimin e besimit dhe mbrojtjen shpirtërore, duke e ndihmuar lexuesin të qëndrojë i palëkundur në rrugën e drejtë dhe të vetëdijshëm për armikun e tij të brendshëm dhe të jashtëm.

Libri “Bazat e etikës islame – Ahlaku” synon të plotësojë pjesërisht një zbrazëti në fushën e studimeve të etikës islame dhe të ofrojë një kontribut që i shërben si kureshtjes intelektuale, ashtu edhe formimit akademik në këtë disiplinë.

Vepra trajton etikën islame përmes një qasjeje të shumëanshme hulumtuese, duke përdorur metoda analitike, hermeneutike, krahasuese dhe historike, si dhe duke u mbështetur në literaturë në disa gjuhë. Megjithatë, duke pasur parasysh se libri u drejtohet kryesisht nxënësve, studentëve të institucioneve islame dhe imamëve, është shmangur ngarkesa me aparaturë të rëndë shkencore, diskutime të gjera teorike dhe poshtëshënime të shumta, në mënyrë që përmbajtja të mbetet sa më e qartë dhe e qasshme.

Lënda e librit është e strukturuar në katërmbëdhjetë kapituj, të cilët përfshijnë bazat e shkencës së etikës, raportin e saj me fenë dhe shkencat e tjera islame, burimet dhe konceptet themelore të saj, drejtimet filozofike dhe praktike, vlerat dhe normat etike islame, si dhe çështjet bashkëkohore dhe perspektivat e kësaj fushe.

Në tërësi, kjo vepër paraqet një sintezë të rëndësishme të etikës islame, duke trajtuar tema që prekin drejtpërdrejt dhe tërthorazi jetën individuale dhe shoqërore, si dhe duke ofruar një bazë të qëndrueshme për kuptimin dhe studimin e ahlakut islam.

Ky është një libër përmbledhës që përmban një varg rregullash për të cilat ka nevojë muslimani gjatë jetës së tij të përditshme. Këtë libër ia paraqes si këshillë umetit:

Mësim për të paditurin, përkujtim për harrestarin dhe vërejtje për shpërfillësin e këtyre rregullave. 

Ky libër është këshillë për besimtarin, që të jetojë me udhëzimet e Pejgamberit alejhi selam, si gjatë përmendjes së Allahut ashtu edhe gjatë lutjes së Tij; që të jetojë me udhëzimet e tij gjatë ngrënies dhe pirjes, në mënyrë që gjatë të ushqyerit të jetë i kënaqur me Zotin dhe falënderues ndaj Tij; që të jetojë me udhëzimin e Tij edhe gjatë të veshurit. Pra, të jetojë me udhëzimet e tij në çdo sferë të jetës së ndershme dhe të jetë syçelur për të ndjekur çdo sjellje.

Muslimani e ka për detyrë t’i ruajë e të kujdeset për këto rregulla në mënyrë të plotë duke e zbatuar atë që i zbriti Muhammedit alejhi selam dhe duke e ndjekur sunetin e tij, të cilin Allahu xhel-le shanuhu na urdhëroi ta ndjekim dhe pas të cilit duhet të kapemi fort. 

Libri “Njëmijë thënje” i hoxhës së nderuar Jakup Asipi, Allahu e mëshiroftë, përfaqëson një përmbledhje të pasur mendimesh dhe udhëzimesh që reflektojnë thellësinë e dijes dhe urtësisë së autorit. Ai nuk ka lënë ndikim vetëm në vendin ku ka vepruar, por ka shtrirë gjurmën e tij në të gjitha trojet shqiptare dhe më gjerë, duke u bërë një zë i rëndësishëm në edukimin fetar dhe moral të shoqërisë muslimane.

Kjo vepër është pasqyrim i një kuptimi të thellë të realitetit bashkëkohor, duke marrë parasysh kohën, vendin, mentalitetin e njerëzve dhe rrethanat lokale, rajonale dhe ndërkombëtare në të cilat jeton muslimani i sotëm. Në të njëjtën kohë, ajo mbështetet në një njohje të shëndoshë të Islamit dhe burimeve të së drejtës islame, duke i lidhur parimet fetare me jetën praktike të përditshme.

Përmes këtyre thënieve, libri synon të ofrojë këshilla, reflektime dhe udhëzime që ndihmojnë në forcimin e besimit, përmirësimin e sjelljes dhe ngritjen e vetëdijes fetare. Ai shërben si një udhërrëfyes i thjeshtë, por i thellë, për këdo që kërkon të kuptojë Islamin në mënyrë të drejtë dhe të balancuar, në përputhje me realitetin e kohës.

Libri “Jeta mes udhëkryqit dhe rrugëdaljes” është një vepër që synon t’i ofrojë lexuesit një pasqyrë të qartë mbi realitetin e jetës njerëzore, sfidat e saj dhe rrugët e mundshme të shpëtimit. Përmes një rrëfimi simbolik dhe metaforik, autori paraqet njeriun si një udhëtar të humbur në një botë të mbushur me mjegull, iluzione dhe vështirësi, ku dallimi mes së vërtetës dhe mashtrimit shpesh bëhet i vështirë.

Në qendër të librit qëndron ideja e përballjes së njeriut me dy rrugë: njëra që e çon drejt shkatërrimit për shkak të refuzimit të së vërtetës, dhe tjetra që i ofron dritë, udhëzim dhe përvojë përmes pranimit të realitetit dhe këshillave të dobishme. Këto dy drejtime paraqiten përmes personazheve simbolikë, të cilët përfaqësojnë zgjedhjet dhe qëndrimet e vetë lexuesit.

Autori thekson se jeta është si një lundrim në dete të trazuar, ku vetëm ai që udhëzohet drejt dhe vepron me vetëdije mund të arrijë cakun e dëshiruar. Libri shërben si një thirrje për reflektim, durim dhe shpresë, duke e ftuar lexuesin të mos bie pre e iluzioneve, por të mbështetet në të vërtetën dhe përvojën e jetës.

Në thelb, kjo vepër është një përpjekje për t’i treguar lexuesit rrugën drejt kuptimit më të thellë të jetës dhe për ta ndihmuar të dallojë mes udhëkryqeve të saj dhe rrugëdaljes së sigurt.

Libri “Sistemi japonez i edukimit” nga Hajredin Hoxha synon të ndriçojë përvojën arsimore dhe edukative të Japonisë, duke analizuar faktorët që kanë ndikuar në suksesin dhe epërsinë e studentëve dhe profesorëve në shkollat dhe universitetet japoneze. Vepra përpiqet të zbulojë elementet themelore të këtij modeli edukativ dhe t’i vendosë ato në raport me koncepte dhe botëkuptime të ndryshme arsimore bashkëkohore.

Autori trajton gjithashtu lidhjen e kësaj përvoje me disa sisteme dhe qasje të tjera edukative, duke përfshirë krahasime të shkurtra me përvojën amerikane, me qëllim të qartësimit të mëtejshëm të gjendjes së shkollave dhe universiteteve në botën arabe. Përmes këtij krahasimi, libri synon të nxjerrë në pah dallimet dhe mësimet që mund të përfitohen nga modelet e ndryshme arsimore.

Në thelb, kjo vepër paraqet një studim reflektiv mbi arsimin si faktor zhvillimi shoqëror, duke kërkuar të identifikojë elementet që kontribuojnë në cilësinë dhe efikasitetin e sistemit edukativ.

“Islami në trojet iliro-shqiptare gjatë shekujve” është një përmbledhje studimesh historike dhe kulturore që trajton praninë dhe ndikimin e Islamit ndër shqiptarët. Vepra synon të ofrojë një qasje më objektive dhe shkencore ndaj një teme që për një kohë të gjatë është lënë pas dore ose është interpretuar në mënyrë të njëanshme në diskursin historik dhe kulturor.

Autori vë në pah se studimi i Islamit në hapësirën shqiptare shpesh është trajtuar me paragjykime, ndërsa vetëm në kohët e fundit ka filluar një hapje më e madhe akademike ndaj kësaj fushe. Libri mbledh dhe sistematizon materiale të shpërndara historike, duke i paraqitur ato në një formë më koherente dhe të interpretuar.

Qëllimi i veprës është të nxisë studime të mëtejshme, të korrigjojë disa qasje të njëanshme dhe të kontribuojë në formimin e një kuptimi më të drejtë dhe më autokton të historisë dhe kulturës islame ndër shqiptarët.

Studimi i historisë së Islamit dhe kulturës islame ndër iliro-shqiptarët gjatë mesjetës, si dhe procesi i përhapjes së Islamit në Ballkan në shekujt IX–XIV, përbën një fushë kërkimore të ndërlikuar dhe shumëdisiplinore. Vështirësia e kësaj teme lidhet si me natyrën e periudhës mesjetare, ashtu edhe me mungesën dhe fragmentaritetin e burimeve historike.

Burimet evropiane shpesh janë të kufizuara dhe të ndikuara nga paragjykime fetare e etnike, ndërsa burimet islame, në shumë raste, mbeten të panjohura ose të paplota për studiuesit. Për këtë arsye, hulumtimi i kësaj fushe kërkon verifikim të kujdesshëm, analizë shkencore dhe sistemim të materialeve të shpërndara në literaturë të ndryshme.

Në këtë kontekst, vepra synon të ofrojë një qasje më të argumentuar mbi praninë e Islamit në trojet iliro-shqiptare dhe në hapësirën ballkanike para periudhës osmane, duke kontribuar në pasurimin e studimeve historike dhe në ndriçimin e një segmenti të rëndësishëm të së kaluarës.